Masallar âleminin en önemli iki kardeşiyle tanışacağız bu hafta. Pek çoğumuzun ezbere bildiği Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler, Rapunzel, Bremen Mızıkacıları, Hansel ile Gratel, Çizmeli Kedi gibi masallar onların elinden çıkmış. Daha pek çok efsaneye, masala ve hikâyeye imza atan bu Alman kardeşlerin hayatları da masal tadındaymış.
Dokuz çocuklu bir ailenin üyeleri olan masalcı kardeşler, küçük yaşta babalarını kaybetmiş ve anneleri ile yokluk yıllarına ilk adımlarını atmışlar. Babalarının ölümüyle beraber evlerinden, yaşadıkları şehirden çok başka yerlere taşınmışlar. Yoksulluk peşlerini hiç bırakmamış; ama bu iki masalcı kardeş o yıllardaki zor günleri, birbirinden komik ve haylaz günlerle de unutulmaz kılmayı başarmışlar. Dokuz kardeş içinde birbirine biraz daha yakın olan masalcı kardeşler, sınır tanımaz hayal güçleriyle her gün bir başka macerayı hayal ediyor, hayallerini gerçekleştirme yollarını bir bir arıyorlarmış. Rivayete göre bizim 'Sihirli Fasulye' adıyla bildiğimiz eğlenceli masal başlarından geçen bir olayla örülmüş. Bu hikayede masalcı kardeşlerin kız kardeşi bir gün çok ama çok hastalanmış. Evde kalan son birkaç kuruşla doktor çağırmaya giden masalcı kardeşlerden küçük olanı geniş hayal dünyasında yarattığı sahnede bu paralarla sihirli birkaç fasulye almış. Bu fasulyeleri tek tek ekmiş ve fasulyeler başka diyarlara gidebilecek kadar büyümüş. Bu diyarlar her derde devaymış, öyle ki paraya ihtiyacı olan bu aileye sayamayacak kadar çok altına ulaştırmış. Böylece bu iki kardeşin çocukluk yıllarına dair pek çok zor günleri güzel masallarla mutlu sona ulaşmış… Ama bu iki kardeşin masal merakı asla bitmemiş. Ellerine geçirdikleri her bir kağıda duydukları bütün masalları yazmışlar.
Gel zaman git zaman büyüyen kardeşler hayatlarının neredeyse tamamını beraber, aynı çatı altında geçirmişler. Birer yıl ara ile Kassel'de bulunan Friedrich Lisesi'nden mezun olan kardeşler, gene birer yıl ara ile Malburg Üniversitesi'nde eğitim almışlar. İki kardeş de hukuk üzerine eğitim alırken, küçük kardeş çalışmalarını kütüphanecilik ve folklor üzerine yoğunlaştırmış, abisi ise diğer çalışmalarının yanında hukuk hayatına da devam etmiş.
1810 yılından itibaren iki kardeş, köy köy, kasaba kasaba Almanya'yı dolaşarak, halk hikayelerini ve peri masallarını toplamaya başlamışlar.1812 yılına gelindiğinde, ellerinde toplam 86 adet Alman halk hikayesi birikmiş. Bu hikâyeleri Kinder- und Hausmärchen (Çocuk ve Hane Halkı Hikayeleri) adı altında kitaplaştırılmış. Bu ilk kitabı izleyen ikinci bölüm ise 1814 tarihinde yayınlanmış ve içerisinde toplam 70 eser bulunuyormuş. 1816-1818 yılları arasında iki cilt olarak yayınlanan Deutsche Sagen (Alman Efsaneleri) ise, ilkinden çok daha kapsamlı toplam 585 halk efsanesini içeriyormuş. Kardeşlerin edebiyata kazandırdıkları masal ve hikayelerin sayısının yüksekliği, yazım dilinin güzelliği ve akademik saygınlıkları, kısa sürede tüm dünya tarafından takip edilmesine neden olmuş.
Her ne kadar öyküler kendilerine ait olmasalar da onları yorumlarken ve kâğıda dökerlerken kendilerinden kattıkları da çok daha ayrı bir tat katmış. Birçok öykü taraflarından kaleme alınırken halk arasında anlatılan hallerinin değiştiği de rivayet edilir. Örneğin halk içinde ahlaksızlığı sebebiyle evden kovulduğu söylenen Pamuk Prenses masalda üvey annesinin kıskançlığı sebebiyle kaçmak zorunda kaldığı şeklinde değiştirilmiştir. Kardeşlerin beraber kaleme aldıkları eserler sadece halk masalları ile sınırlı kalmamış, Deutsches Wörterbuch adını taşıyan ve toplam 84 kilogramlık bir ağırlığa ulaşan 33 ciltlik Alman Sözlüğü, Alman dili ve edebiyatının halen başyapıtı olarak anılmakta.
Bu iki Alman kardeşin kaleme aldığı masallar defalarca tiyatroya, sinemaya ve televizyon yapımlarına uyarlandı, yüzün üstünde dile çevrilirken dünyanın en çok satan eserleri arasında yer aldı ve iki kardeş de muradına ermiş oldu. Kardeşlerin derlediği masallardan en çok bilinenleri ise şunlar:
Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler, Ormandaki Ev, Su Perileri, Rapunzel, Altın Saçlı, Şeytani Hansel'le Gretel, Bremen Mızıkacıları, Parmak Çocuk, Uyuyan Güzel, Fareli Köyün Kavalcısı, Kurbağa Prens, Kurt ve 7 Küçük Oğlak, Kar Beyaz ile Kırmızı Gül, Kırmızı Başlıklı Kız, Çizmeli Kedi…
1812 yılında seksen altı Alman masalından oluşan Kinder und Hausmärchen (Çocuk ve Ev Masalları) isimli derlemelerini yayımladılar. Grimm Kardeşlere göre masalları derleyip kaleme almanın tam zamanıydı. Çünkü masal anlatma geleneği gittikçe kaybolmakta ve masal severler yok olmaktaydı. Kendi bölgeleri olan Hessen, Hanau' da anlatıla gelen masalları toplarken o yörelerin köklü ailelerinden yararlanmışlardır ve onların ağzından dinledikleri şekliyle hiçbir şey eklememeye titizlikle dikkat ederek meydana getirmişlerdir. Hatta bu iki ciltlik (Kinder und Hausmärchen) adlı eserlerinin önsözünde şöyle derler: 'Bu masalları elden geldiğince temiz tutmaya çalıştık, ne bir olay ekledik ne birini güzelleştirdik ne de değiştirdik.'
Grimm Kardeşlerin derlediği bu masallar dünün bugünün ve yarının çocuklarının en unutulmaz masalları olmaya devam edeceğe benziyor.
