MİT'te yeni konsept istihbarat havuzu

Milli İstihbarat Teşkilatı'nın (MİT) kuruluşunun 85. yıldönümünde MİT Müsteşarı Hakan Fidan, istihbarat kurumunun kapılarını gazetecilere açtı. İstihbarat karargahının koktely salonunda gazetecileri yaklaşık 1 saat ağırlayan Fidan, teşkilatın yeni yapılanması, vizyonu ve hedeflerini paylaştı. Müsteşar Fidan'ın MİT'i anlattığı toplantıda, 'Uludere olayındaki yanlış istihbarat ve PKK görüşmesinin ses kaydı' konularına da kısmen girildi. Uludere olayına ilişkin soruların geleceğini önceden bilen Fidan, toplantı sonrası 'MİT-Uludere Olayı'nı ilgilendiren geniş bir açıklamayı toplantıya katılanlara MİT Basın Müşavirliği aracılığıyla dağıttı. Fidan toplantıda, MİT'in yeni imajını anlatan bir filmi de gazetecilere izletti.

Toplantıda, Fidan'ın konuşmasından önce MİT'in web sitesine de konacak olan imaj ve tarihçe filmleri gösterildi. Filmde yer alan, 'bir ülkenin kaderi şansa bırakılamaz' ya da 'siz bilmeseniz de sizin için çalışıyoruz' benzeri sloganlar dikkat çekti. MİT'in gerçekleştirdiği atılımlara dikkat çeken Fidan, "Şu an bize 'bölgenin yıldızı' diyorlar. Önemli olan global ölçekte oyuncu olabilmek, bu hızla gidersek iki-üç yıla kadar 'dünya yıldızı' olabiliriz. Global alanda etkin ve başarılı olmak için var gücümüzle çalışıyoruz. Emniyet ve jandarma ile istihbarat paylaşımımız var. Milli İstihbarat Koordinasyon Genel Kurulu adı altında Emniyet ve Jandarma istihbarat ile işbirliği yapıyoruz." 1 Ocak itibariyle Gölbaşı'ndaki Genelkurmay Başkanlığı'na bağlı Genelkurmay Elektronik Sistemler'in (GES), MİT'e geçtiğini hatırlatan Fidan, istihbaratta asker ve MİT'in işbirliği yapmasının tarihi bir adım olduğunu kaydetti. Fidan, "İstihbarat çarpan etkisi yapan bir faaliyettir. İstihbaratta ise teknoloji çarpan etkisi yapıyor" dedi.

MİT Müsteşarı Hakan Fidan sunumuna başlarken "Maalesef bu program Uludere olayının üzerine geldi' diyerek, 'iddialara cevap vermek için basının karşısına çıkmadığını' ima etti. İstihbarat dünyasının geleceğine yönelik 'akademik bir tezi' andıran Fidan'ın sunumunda yer alan unsurların çoktandır pratikte hayata geçirilmiş olduğu öğrenildi.

Fidan, sunumunda MİT'te 3 olan müsteşar yardımcısı sayısının 4'e çıkarıldığını aktardı. Dışişleri'nden bir büyükelçinin 'müsteşar yardımcısı' olarak MİT'e atandığını belirten Fidan, Milli İstihbarat Koordinasyon Kurulu Genel Sekreterliği adı altında yeni koordinasyon kurumlarının oluşturulduğunu kaydetti. Hatta adı geçen kurulun güvenlik toplantılarına bile başladığı öğrenilirken, toplantılarda istihbarat örgütleri arasındaki sorunların, çalışma biçimlerinin ve ileriye dönük neler yapılabileceğinin düzenli olarak masaya yatırıldığı belirtildi.

Hakan Fidan'ın sunumunda iki başlığın öne çıktığı gözlendi. MİT'in birinci plandaki gündem maddesi olarak 'terörle mücadele' konusunu ele aldığı, yapılanma ve çalışma esaslarında bu konunun esaslı bir yer tuttuğu belirtildi. Sunumdaki ikinci başlığın ise 'dış istihbarat' ile 'elektronik güvenlik' konularının olduğu görüldü. MİT'in yeni konseptinde terörle ilgili 24 saat istihbarat paylaşımının yapılması öngörülüyor. Bunun yanında, Fidan'ın sunumu, 'kontrespiyonaj' (karşı-casusluk) faaliyeti üzerine de ciddi şekilde efor sarfedildiğini gözler önüne serdi. Dış istihbaratın ayrı bir müsteşarlık haline getirildiği yeni yapılanmada, önümüzdeki dönemde bu müsteşarlığa bağlı iki ayrı birimin daha kurulacağı öğrenildi: Birisi 'analiz' diğeri ise 'operasyon' birimleri.

Türkiye'nin bölgesinde artan ağırlığı oranında istihbarat faaliyetleri açısından ihtiyaçlarının da artığını vurgulayan Fidan, "Türkiye'ye yılda 35 milyon yabancı giriyor. Bölgesel gücümüz artıkça ihtiyacımız da ona göre artıyor" şeklinde konuştu. Demokratikleşmenin istihbarat açısından da önemli olduğuna dikkat çeken Fidan, "Dünyanın en etkili servisleri dünyanın en gelişmiş demokrasilerinde oluyor" şeklinde ifade etti.

Hakan Fidan artık istihbarat örgütlerinin sadece bilgi toplayan değil bunları analiz eden ve ülkenin dış politikasını da destekleyen bir yapıda olması gerektiğini söyledi. Zaten yeni teşkilatlanma yapısı da bu düşünceyi açıkça gösteriyor. 'Açık Kaynaklar Dairesi' adıyla kurulan birimde internet siteleri ile yaklaşık 1000 TV kanalı ayrı ayrı takip ediliyor.

Özel hayatı ile ilgili sorulara Hakan Fidan, "Buraya başladıktan sonra sosyal hayatım kalmadı. İzole edilmiş bir şekilde 16-17 saat çalışıyorum. Teşkilatın yedeği yok, bir hatanız pahalıya patlar. Rüyalarımda bile istihbaratla uğraşıyorum" şeklinde yanıt verdi.

MİT karargahında gazetecilere görsel sunum eşliğinde açıklamalarda bulunan Hakan Fidan yaklaşık bir saat süren sunumunda sık sık 21. yüzyıl istihbarat dünyasına atıf yaptı. Özellikle 'elektronik istihbarat' ve 'analiz'in önemine dikkat çeken Fidan, sıklıkla karşılaştıkları bir sorunu da kayda geçirdi. Fidan'a göre AB ve ABD gibi ülkelerde aslında istihbarat örgütlerinin hem teknik hem de hukuki ayrıcalıkları çok fazla. Fidan, dinleme ve izleme ile ilgili mahkeme kararı olmadan bakan ya da ilgili bürokratların kararıyla adım atılabildiğini, Türkiye'de ise mahkeme kararı gerektiği, bu yüzden yabancı istihbarat örgütleri ile rekabette sorun yaşandığını anlattı. MİT'in iyi yetişmiş özverili bir 'seçkin personele' sahip olduğunu kaydeden Fidan, "Her mesleğin kutsalı vardır. İstihbaratın kutsalı da bilgidir. Bilgiyi korumak bizim için çok önemlidir" diye konuştu. "MİT daha fazla dinleme yetkisi mi istiyor?" şeklindeki sorulara Hakan Fidan, "Daha fazla dinleme yetkisi değil, esneklik ve rekabet açısından bakmak lazım" diye cevap verdi. Genelkurmay Elektronik Sistemler'in MİT'e devredilmesinin çok önemli olduğunun altını çizen Fidan, şimdilerde 'bölgenin yıldızı' olarak gösterilen MİT'in, birkaç yıl içinde küresel ölçekte 'dünya yıldızı' olarak anılacağını vurguladı.

PKK ile görüşmeler, Uludere, Kaşif Kozinoğlu'nun ölümü ve İsrail ile ilgili çeşitli sorular üzerine yorum yapmak istemeyen MİT Müsteşarı Hakan Fidan, "Yorum yok" demekle yetindi ancak, PKK ile yapılan görüşmelere ilişkin "Bu aşamada bir şey söylemem uygun olmaz. Ortada kes-yapıştırla yapılmış bir kayıt var" ifadelerini kullandı. MİT-PKK görüşmelerinde yargısal herhangi bir sürecin tarafı olmadıklarını söyleyen Fidan'ın açıklamaları ilginç bir gerçeği de ortaya çıkardı: Fidan, Heron ya da Predatör görüntülerinin hiçbir şekilde MİT'e gelmediğini açıkladı.

Gazeteciler MİT Karargahı'nın kokteyl salonunda ağırlandı. Gazeteciler MİT Müsteşarı Hakan Fidan'ı beklerken Türk istihbarat örgütünün enteresan sergisini inceleme fırsatı buldu. Sergide, yurtdışındaki Türk Büyükelçiliklerinde ele geçirilen 'böcekler'in olduğu görüldü. Öyle ki, rezidansların her odasına dinleme sistemlerinin ustaca yerleştirildiği anlaşıldı. Edinilen bilgilere göre, özellikle elçilik binalarında toplu iğne başı büyüklüğündeki deliklerin arkasından bile 'derin kulaklar' çıkmış. MİT'in tarihi boyunca kullandığı cihazların da yeraldığı sergi, ziyaretçilere James Bond filmlerini anımsattı.

MİT'in yeni vizyonu üzerine personel politikasının da elden geçirildiği göze çarpıyor. Çinçe, Yunanca, Boşnakça, Sırpça gibi muhtelif dillerde çok sayıda personelin işe alındığı belirtiliyor. Bunların eğitildiği 'istihbarat okulu' ise önümüzdeki günlerde Ankara Saray'da hizmete girecek. Büyükşehir Belediyesi'nin yaptığı spor tesisleri artık MİT'in. 3 ay içerisinde istihbarat okulu bu kampüste başlayacak. MİT'in Yenimahalle'de kullandığı 600 dönümlük mevcut kampüs de uzun vadede boşaltılacak. Fidan '21. yüzyıl vizyonuna uygun yeni ve teknolojik bir üs inşa edeceğiz' diyor.

Fidan, yeniden yapılanma çalışmaları içerisinde özellikle elektronik istihbarata büyük kaynak ayırdıklarını anlattı. Türkiye'de hiçbir kurumun sahip olmadığı teknik imkanları elinde bulunduran GES'in artık MİT'in Elektronik Teknik İstihbarat Başkanlığı ile birleştirilmesinin istihbarat kurumuna büyük bir avantaj sağlayacağını söyledi. Buna göre, yıl içerisinde GES ile MİT'in imkanları birleştirilecek. Bu arada GES'le ilgili alınan detaylı bilgilere göre, Gölbaşı'ndaki GES Komutanlığı'nda halihazırda 2000 dönüm olan 'anten tarlası'nın 6 bin dönüme çıkarılacağı ve bu antenlerle dünyanın büyük bir bölümünde izleme-dinleme faaliyeti yapılabileceği öğrenildi. Hakan Fidan'ın uydu görüntüleri eşliğinde anlattığı projeye göre toplamda 6 bin dönüm üzerine 'elektronik istihbarat köyü' kurulacak.