![Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye-Senegal İş Forumu'nda konuştu.](https://img.piri.net/resim/imagecrop/2018/03/02/08/03/resized_9d98b-143e2c1cmansetc.jpg)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall ile birlikte Dakar Uluslararası Abdou Diouf Konferans Merkezi'nde düzenlenen Türkiye-Senegal İş Forumu'na katıldı.
Buradaki konuşmasına tüm katılımcıları selamlayarak başlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şahsına ve heyetine gösterilen ilgiden dolayı Senegallilere teşekkür etti.
"Önemli bir ortak, değerli bir dost ve hakiki bir kardeş" olarak gördükleri Senegal ile her alandaki ilişkilerin gelişmesi için çaba gösterdiklerini söyleyen Erdoğan, Senegal'in, Türkiye'nin ekonomik ve kültürel ilişkilerinin oldukça güçlü olduğu bir ülke olduğunu belirtti.
İki ülke arasındaki ilişkileri derinleştirmek, çeşitlendirmek ve herkesin imrenerek bakacağı bir ortak gelecek inşa etmek için daha fazla çaba gösterilmesi gerektiğine inandıklarını dile getiren Recep Tayyip Erdoğan, yaptıkları görüşmelerde Senegal Cumhurbaşkanı Sall'in de kendisiyle aynı iradeyi paylaştığını müşahede ettiğini ifade etti.
Erdoğan, bu müşterek iradenin, ikili ticari ve ekonomik ilişkilerin hızla gelişmesi için önemli bir imkan olduğunu söyledi.
Senegal'e 2013'te başbakanlık yaptığı dönemde gerçekleştirdiği ziyaret sırasında iki ülke arasındaki ticaret hacmi için bir hedef belirlediklerini hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2017'de ikili ticaret hacminin 250 milyon dolara ulaşmasıyla bu hedefi yakaladıklarını belirtti.
"400 milyon dolar hedefini ortaya koyduk"
Bu rakamın ülkeler arasındaki gerçek potansiyeli yansıtmaktan uzak olduğunu belirten Erdoğan, "Yeni belirlediğimiz hedefler ışığında ve ortak gayretle bu rakamın çok daha ötesine geçebiliriz. Bugünkü görüşmelerimizde de 400 milyon dolar hedefini ortaya koyduk. Ticaretimizin büyümesi kadar dengeli gelişmesi de önemlidir." diye konuştu.
Dünyanın en büyük ekonomilerinin yer aldığı G20'nin üyesi olan Türkiye'nin, satın alma paritesi bakımından dünyanın en büyük 13'üncü ekonomisi olduğuna dikkati çeken Recep Tayyip Erdoğan, şöyle devam etti:
"2017 yılında OECD ülkeleri arasında en yüksek kalkınma hızına sahip ülke olduk. Bu veriler Türkiye'nin ne kadar büyük bir pazar olduğunu ve Senegalli üreticilere ne derece önemli fırsatları sunabileceğini ortaya koyuyor. Senegal'de üretilen ürünler için Türkiye büyük bir pazar olabileceği gibi bunların başka pazarlara ülkemiz üzerinden ihraç edilmesi de mümkündür. Bu imkanları değerlendirmek için aramızda yeni mekanizmalar oluşturmamız gerekiyor."
İstanbul'da Türkiye-Batı Afrika Devletleri Ekonomi Topluluğu (ECOWAS), Ekonomi ve İş Forumu'nun ilkinin gerçekleştirildiğini, toplantıda Türkiye ile bölge arasındaki ticari ilişkilerin nasıl genişletilebileceği konusunun tartışıldığını hatırlatan Erdoğan, forum sırasında Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci'nin, Türkiye ile Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu arasında serbest ticaret anlaşması akdedilmesini teklif ettiğini söyledi.
"Sınırlarını Afrikalı kardeşlerimiz belirleyecek"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke ilişkilerine ilişkin sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bizim önerdiğimiz serbest ticaret anlaşması, aslında asimetrik bir anlaşmadır. Bu anlaşmanın şartlarını ve sınırlarını Afrikalı kardeşlerimiz belirleyecektir. Türkiye'de ve bu bölgede üretilen ürünler birbiriyle rekabet eden değil, birbirini tamamlayan mahiyete sahiptir. Dolayısıyla teklif ettiğimiz serbest ticaret anlaşması her iki tarafın da yararına olacaktır. Bundan korkmaya gerek yok. Ayrıca finansman sorununun çözümü için barter ticaretini de gündemimize alabiliriz. Türkiye'nin ekonomik alt yapısı istikrarsızlıklara dayanabilecek güce sahip olduğunu defalarca ispat etmiştir. Halen yaşadığımız pek çok sorundan ve sınamadan da ekonomimiz olumsuz etkilenmeyerek yoluna devam ediyor."
Türkiye'nin ekonomik alt yapısının, istikrarsızlıklara dayanabilecek güce sahip olduğunu defalarca ispat ettiğine dikkati çeken Erdoğan, "Ekonomimiz, halen yaşadığımız pek çok sorundan ve sınamadan da olumsuz etkilenmeyerek yoluna devam ediyor. Mesela 15 Temmuz 2016 tarihinde FETÖ'nün gerçekleştirdiği darbe teşebbüsünün dahi ekonomimize etkisi sınırlı olmuştur." ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin 3,5 milyon Suriyeli mülteciyi barındırdığını vurgulayan Recep Tayyip Erdoğan, şöyle devam etti:
"Sınırlarımızı terör örgütlerinin tehditlerinden korumak için çeşitli bölgelerde askeri harekatlar yürütüyoruz. Bütün bunlara rağmen ekonomik göstergelerimizin hepsi de olumludur. Türkiye'nin kendine özgün bir ekonomi ve kalkınma modeli vardır. Temelinde kendine güven ve zengin insan kapasitesi bulunan tecrübelerimizi Afrikalı kardeşlerimizle paylaşmaya hazırız. Afrika ile ilişkilerimizi geliştirirken uzun vadeli iş birliğini de düşünüyoruz. Afrika'nın kaynaklarını tüketmek ve modern sömürü modellerini benimsemek bizim için asla söz konusu değildir. Bizim kültürümüz ve ahlaki yapımız da sizlerle paylaştığımız değerler de buna izin vermez. Biz insanı diğer insanın kurdu olarak değil, tıpkı Senegal atasözünde denildiği gibi şifası, ilacı olarak görüyoruz."
Senegal'in Goree Adası'nda yaşanan insanlık dışı ticaretin, farklı yol ve yöntemlerle içinde yer alınan bölgelerde yeniden tedavüle sokulmasına asla rıza gösteremeyeceklerinin altını çizen Erdoğan, "Türkiye'nin hem kendi sınırlarında hem de uluslararası alanda verdiği mücadelenin bir boyutu da işte bu modern sömürge düzenine karşı gösterdiği duruştur. Bunu hep birlikte yapmamız gerekir. 'Dünya 5'ten büyüktür' derken sadece diplomatik yalpaları ve güvenlik blokajlarını değil, aynı zamanda işte bu çarpıklıklara yönelik itirazlarımızı da ifade ediyoruz." şeklinde konuştu.
"Senegal de daimi üye olabilmeli"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Elbette bugün dünyanın yeni bir değişim sürecinden geçtiği gerçektir. Üstelik bu, sancılı bir değişimdir. Bu değişimin sonunda refahın daha adil paylaşıldığı bir düzen kurulması hepimizin hedefidir, özlemidir. 196 dünya ülkesinin kaderini 5 tane ülke belirleyemez ve 5 ülkenin her birinin dudakları arasında sıkışmış böyle bir kaderi artık dünya taşıyamaz. Şu anda dünya İkinci Dünya Savaşı'nın şartlarında yaşamıyor, dünya çok değişti. Bu şartların güncellenmesi gerekiyor. Şu anda oradaki 5 ülke nasıl daimi üyeyse Senegal de orada daimi üye olabilmeli, Türkiye de orada bir daimi üye olabilmeli, Moritanya da orada bir daimi üye olabilmeli. Bunu seslendirmekten niye korkuyoruz? Bunları konuşmaktan niye kaçıyoruz? Dünya, bu 5 ülke midir? Niçin bizler orada yer almayalım? Belli aralıklarla Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi niye değişmesin? Maalesef kimse konuşmuyor.
İşte bakın Kudüs meselesinde ne oldu? Dünya konuştu. Konuşunca 128 ülke ne yaptı? Kudüs'te tavrını ortaya koydu ve Amerika yanında sadece 7 ülke buldu. 8 ülkeyle onlar bir tarafta oldu, 128 ülke bir tarafta oldu. Demek ki kararlı olunca, iyi bir duruş sergileyince hak güçlüdür. Bunu bilmemiz lazım. Yani güç hiçbir zaman haklı değildir. Bunu bilmemiz lazım. Nitekim bunu işte o oylamada gördük. Afrika'ya işte bunu yani birlikte çalışmayı, kazanmayı, refahımızı artırmayı, güvenliğimizi güçlendirmeyi teklif ediyorum."
Afrika'ya gerçekleştirdiği bütün ziyaretlerde olduğu gibi Senegal ziyaretinde kendisine, aralarında Türkiye'nin küresel düzeyde söz sahibi firmalarının temsilcilerinin de olduğu kalabalık iş adamı heyetinin refakat ettiğini belirten Erdoğan, "Mutluyum, 150 arkadaş bizden, 450 arkadaş da Senegal'den ama yine mutluyum, çünkü toplantıyı yapmış olduğumuz şu devasa salon, Türk müteahhitleri tarafından yapılmış. Burada enterasan gelişme de oluyor. Sayın Hollande burada yapılan bir toplantıya geldiğinde, 'Burayı Fransız müteahhitler mi yaptı' diye soruyor ve Macky Sall diyor ki 'Hayır, burayı Türk müteahhitleri yaptı.' Bunlar bizim iftihar vesilemiz. Tabii o zaman şok oluyor." diye konuştu.
Uluslararası Blaise Diagne Havalimanı'nın, Türkler tarafından kısa sürede yapılmasının iftihar vesilesi olduğunu anlatan Erdoğan, Eximbank ve Türk müteahhitlere teşekkür etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Amacımız, Türk iş adamlarını her alanda Senegal ile iş yapmaya teşvik etmektir. Zira Senegal'de Türk iş adamlarının yapabileceği çok şey var. Senegalli kardeşleriyle dostlarıyla birlikte yapabilecekleri çok şey var hatta üçüncü ülkelerde yapabilecekleri çok şey var. Aynı ölçüde önem verdiğimiz diğer bir husus ise Senegalli iş adamlarının ülkemizi tanımasıdır. İş adamlarımızın birbirlerini daha iyi tanımaları, ülkelerimizi hatta bölgemizi aşan ölçekte iş birliklerinin kurulmasına imkan sağlayacaktır. Uçak seferleri, iş konseyi toplantıları, karma ekonomik komisyon toplantıları, alım heyetleri, fuarlar ve üst düzey resmi ziyaretler, gayretlerimizin ne kadar yoğun ve samimi olduğunu gösteriyor."
Zeybekci'den Senegal'e üç ayda üç ziyaret
Erdoğan, son dönemde iki ülke arasında bakan düzeyinde çok sayıda karşılıklı ziyaret gerçekleştiğini belirterek, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci'nin son üç ayda Senegal'e üç kez ziyaret gerçekleştirdiğini aktardı.
Bunun ne kadar hareketli bir sürecin yaşandığını gösterdiğine işaret eden Erdoğan, "Bunu ne kadar artırırsak inanıyorum ki altta bu zemin çok daha hareketlenecektir." dedi.
Erdoğan, Türkiye ile Senegal arasındaki ikili ekonomik iş birliğinin farklı yönleriyle ele alındığı bu ziyaretlerin, ilişkilerin geliştirilmesi yönündeki ortak iradeyi yansıttığına işaret etti.
Senegal'e haftada 7 uçuş düzenleyen Türk Hava Yollarının (THY) iki ülke halkı arasındaki mesafeyi kısaltarak, bağların güçlenmesine vesile olduğunu bildiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, haftada 3 kez düzenlenen kargo uçuşlarının da ekonomik ilişkilere önemli katkı sağladığını vurguladı.
Türkiye-Senegal İş Forumu'nun düzenlendiği Abdou Diouf Uluslararası Konferans Merkezi'nin, önemli bir örnek olarak Afrika'ya sunulduğunu anlatan Erdoğan, merkezin hem ekonomik ilişkiler hem de "Yükselen Senegal Planı" için önemli bir yere sahip olduğunu kaydetti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Senegal'deki yüksek kaliteli otel kapasitesine katkıda bulunmak amacıyla yine Türk iş adamlarınca, 10 ay içinde tamamlanan bir projenin daha hayata geçirildiğini, projenin aralık ayında yapılan açılışına Senegal Cumhurbaşkanı Sall'in de katılarak, Türk firmalarının üstlendiği projelere verdiği önemi gösterdiğini ifade etti.
"Dakar Arena yakın zamanda tamamlanacak"
"Dakar Arena" stadyumunun da yakın zamanda tamamlanarak Senegal halkının kültürel ve sosyal hayatındaki yerini alacağını bildiren Erdoğan, konuşmasına şöyle devam etti:
"Türk firmaları tarafından yapılan Dakar Blaise Diagne Uluslararası Havalimanı'nı da gezme fırsatımız inşallah yarın sabah olacak. Afrika'da yap-işlet-devret modeliyle hayata geçirilen bu havalimanının kalitesini, dün akşam geldiğimde sadece şeref salonunu görmek suretiyle zaten sinyali aldım. Biz bölgesinde ve dünyada hava taşımacılığında önemli bir merkez olmanın değerini çok iyi biliyoruz. Bunun için yıllık 150 milyon yolcu kapasiteli dünyanın en büyük havalimanını şu anda İstanbul'da inşa ediyoruz. Dakar'daki uluslararası havalimanı önümüzdeki dönemde yolcu kapasitesini artırarak, Afrika'daki en büyük havalimanlarından biri haline gelecektir. Senegal'in hava ulaştırması konusunda önemli bir merkez haline gelmesi ülke ekonomisine de ciddi katkı sağlayacaktır."
775 milyon dolar değerinde 29 proje
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk firmaları tarafından Senegal'de bugüne kadar bir kısmı tamamlanan, bir kısmı halen devam eden 775 milyon dolar değerinde 29 proje üstlenildiğine işaret ederek, bu projeler arasındaki hal binası, tır parkı, mobilya fabrikası ve raylı sistem projelerinin Senegal'in kalkınmasına katkıda bulunduğunu vurguladı.
"Kazan-kazan" temelli politikanın birer simgesi olarak gördükleri bu projelerin hacminin artmasının Türk iş çevrelerini kesinlikle teşvik edeceğini belirten Erdoğan, "Sayın Cumhurbaşkanı, değerli dostum Sall'den bir kez daha Senegal'in sunduğu fırsatlardan faydalanmak isteyen Türk firmalarına ve yatırımcılara desteğini sürdürmesini rica ediyorum." dedi.
Erdoğan, Türk firmalarını yatırım yapmak üzere Senegal'e davet etti.
![](/default_profile.png)