İstifa edenler genel olarak kıdem tazminatı alamazken, bazı istisnalar sayesinde bu hak elde edilebiliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) yazısı ile kıdem tazminatı almak mümkün. 1999 öncesi sigorta girişi yapanlar için 3600 prim günü şartı aranırken, 2008 sonrası için 4600 prim günü yeterli sayılıyor. 25 yıl çalışma süresiyle emeklilik hakkı kazanılabiliyor. Bu değişiklikler, çalışanların kıdem tazminatı ve emeklilik haklarını etkileyerek, önemli avantajlar sağlıyor. İşte kıdem tazminatı için aranan kritik detay...
Emeklilik tarihini merak eden ve kıdem tazminatı almak isteyen çalışanlar için önemli bir gelişme yaşandı. Ülkemizde kıdem tazminatı alabilmek için, son iş yerinde en az bir yıl çalışmış olmak gerekiyor. Ayrıca, tazminat hakkı elde edebilmek için çalışanların kendi istek ve kusuru dışında işten çıkarılmaları şartı aranıyor. Ancak 1475 sayılı iş kanununun 14. maddesi uyarınca, emeklilik için gerekli prim ve yıl şartlarını tamamlayanlar, isterlerse istifa ederek son iş yerlerinden kıdem tazminatını alabiliyor. Bu düzenleme, prim ve yıl şartını tamamlayanlara önemli bir avantaj sunuyor.
İŞE GİRİŞ TARİHİNE GÖRE PRİM ŞARTLARI
Emeklilikte yaş dışında hangi şartların yerine getirilmesi gerektiği, sigortalının işe giriş tarihine göre belirlenir. Bu tarihi üç dönemde incelemek mümkündür:
İLK DÖNEM: 8 EYLÜL 1999 ÖNCESİ SİGORTALILAR
8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olan çalışanlar için kıdem tazminatı almak amacıyla en az 3600 gün prim ödenmiş olması gerekmektedir. Bu durumu tamamlayanlar, 10 yıllık prim süresini doldurduklarında, istifa ederek son iş yerlerinden kıdem tazminatlarını alabilirler.
İKİNCİ DÖNEM: 8 EYLÜL 1999 - 30 NİSAN 2008 ARASI
Bu dönemde iki farklı şart devreye giriyor.
7 Bin Gün Şartı: Kadın ya da erkek fark etmeksizin, 7 bin prim gününü tamamlayan sigortalılar, istifa ederek kıdem tazminatını alabiliyorlar.
4500 Gün ve 25 Yıl Şartı: Eğer 7 bin günü tamamlayamayanlar varsa, 4500 gün prim ödemesi yapmış ve sigorta başlangıcından itibaren 25 yıl geçmişse (1999 girişli çalışanlar için 25 yıl, bu yıl 9 Eylül'de dolacak) kıdem tazminatı almak için istifa edebilirler.
ÜÇÜNCÜ DÖNEM: 1 MAYIS 2008 SONRASI SİGORTALILAR
1 Mayıs 2008 ve sonrasında sigortalı olan çalışanlar için, kıdem tazminatı almak amacıyla prim gün sayısı 7200 güne çıkarılmıştır. Kadın ve erkek tüm sigortalılar, 7200 gün prim ödediklerinde kıdem tazminatını alabilirler.
Kıdem Tazminatı Almak İçin Prim Şartlarının Kademeli Artışı
2016 yılına kadar her yıl prim gün şartları 100 gün artarak belirlenmiştir. İşte 2008 sonrasında sigortalı olanlar için prim şartları:
2008 Yılı Sigortalıları: 4600 gün
2009 Yılı Sigortalıları: 4700 gün
2010 Yılı Sigortalıları: 4800 gün
2011 Yılı Sigortalıları: 4900 gün
2012 Yılı Sigortalıları: 5000 gün
2013 Yılı Sigortalıları: 5100 gün
2014 Yılı Sigortalıları: 5200 gün
2015 Yılı Sigortalıları: 5300 gün
2016 Yılı ve Sonrası Sigortalıları: 5400 gün
KISMİ EMEKLİLİK ŞARTLARI
Kıdem tazminatı ve kısmi emeklilik şartları arasında doğrudan bir ilişki vardır. Aşağıda, her dönemdeki kısmi emeklilik şartları sırasıyla verilmiştir:
1999 Öncesi: 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme
1999-2008 Arası: 25 yıl sigortalılık süresi ve 4500 gün prim ödeme
2008 Sonrası: Her yıl kademeli artan prim günüyle başlayan şartlar, 4600 günden 5400 güne kadar çıkmaktadır.
YAŞ ŞARTI UNUTULMAMALI
Prim ve sigortalılık süresi yeterli olsa da, emeklilik için yaş şartı hala geçerlidir. Bu nedenle, prim günü yeterli olsa bile, çalışanların emekli olabilmesi için yaş koşulunu da tamamlamaları gerekir.
İSTİFA EDİP KIDEM TAZMİNATI ALMAK İÇİN GEREKLİ ADIMLAR
Kıdem tazminatı alabilmek için, belirtilen prim gün sayısını tamamlayan çalışanlar SGK'ya gidip gerekli yazıyı almak zorundadır. Bu yazı alınmadan istifa edilirse kıdem tazminatı almak mümkün olmaz. Yazı aldıktan sonra, iş yerine istifa dilekçesi verilir ve dilekçede, istifa sebebi olarak yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlandığı belirtilmelidir.
