---------------------------------- manset ------------------------------------------- Skandal santrallerin faturası 2.3 milyar dolar ---------------------- manset ---------------------
ÖZGÜR AKBAŞ / ANKARA Devlete fahiş fiyattan elektrik satan Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli ile faliyet gösteren doğalgaz santrallerinin, işletmede kaldığı 4 yıl boyunca devlete tam 2.3 milyar dolar zarar verdiği ortaya çıktı. Şimdiye kadar Devlet Denetleme Kurulu (DDK), Sayıştay müfettişleri ve Enerji Bakanlığı müfettişleri bu vurgunu açıkça ortaya koyan raporlar hazırladılar. 2004 yılında hazırlanan Sayıştay raporunda, bu 4 santralin yüzde 85 kârla çalıştığı belirtilirken, işletmede kalınan 4 yıl içinde devlete 2.3 milyar dolar zarar verdikleri tespit edildi.
Hortum biliniyor ancak el konulamıyordu
Aylardır bu santraller üzerine soruşturma yapan müfettişler, başta Esenyurt eski Belediye Başkanı Gürbüz Çapan'ın kardeşi Günay Çapan'ın işlettiği Esenyurt Doğalgaz Santrali, Nuri Çolakoğlu'nun sahibi olduğu Gebze Dilovası Santrali, İnternational Power'ın sahibi olduğu Trakya Doğalgaz Santrali ile Japon ve Belçika ortaklığında faliyet gösteren Unimar Doğalgaz Santrali'nin yüzde 85'lere ulaşan bir kâr oranı olduğunu tespit ettiler. Bu hortumun bilinmesine rağmen, yapılan sözleşmelerden dolayı Enerji Bakanlığı bu santrallere el koyamıyordu.
Pazarlıklar sonuçsuz kaldı
Enerji Bakanı Hilmi Güler, bakanlık koltuğuna oturur oturmaz bu santrallerin üzerine gitti. 4 santralle ilgili soruşturma komisyonları kuruldu ve yapılan hortum açıkça belgelendi. Vurgunun belgelenmesine karşı hukuki bir uygulamadan kaçınan Enerji Bakanı Güler, bu santral işletmecileriyle karşılıklı müzakerelere girerek elektrik fiyatlarını düşürmelerini istedi. Yapılan tüm görüşmelere karşın pazarlıklar sonuçsuz kaldı. Devlet kendi hidroelektrik santrallerinden 0.20 cent/kilowaatsaat'e elektrik üretirken bu santrallerden 8-10 cent/kilowaatsaat elektrik almaya devam etti. Enerji Bakanı Hilmi Güler'i çileden çıkartan olay ise, hükümetin doğalgazda indirim yapmasına rağmen bu santrallerin elektrik fiyatlarında hala indirim yapmaması oldu. İşte şimdi elektrik fiyatlarında indirim yapmamakta direnen doğalgaz santrallerine hükümet el koymaya hazırlanıyor.
El koymanın önü açıldı
Önceki gün elektrik, doğalgaz ve petrol piyasası kanunlarında değişiklik öngören kanun tasarısının Sanayi ve Ticaret Komisyonu'nda kabulünden sonra bu santrallere el koymanın hukuki alt yapısı hazırlandı. Kanun tasarısının Sanayi Komisyonu'nda kabulünden sonra santral işletmecileri telaşa kapıldı. Enerji Bakanlığı ile yakın temasa geçen santral temsilcileri elektrik satış fiyatlarını tekrar müzakere etme teklif götürecekleri öğrenildi. Ancak Kanun tasarısının Meclis'te kabul edilmesinin ardından Enerji Bakanlığı'nın bu santrallere el koyacağı öğrenildi.
Sanayi Komisyonu'nda kabul edilen tasarıya göre, YİD santralleri, kamuya geçmesi durumunda, hemen özelleştirilecek. TETAŞ, santrallerin özelleştirilmelerini kolaylaştırmak amacıyla alıcılarla, piyasaya ortalama toptan elektrik fiyatının yüzde 30 fazlasına kadar fiyat önermeleri kaydıyla enerji alım-satış sözleşmesi imzalayacak. Sözleşme süresi en fazla 5 yıl olacak.
Elektrik fiyatları ucuzlayabilir
Söz konusu tasarının yasalaşmasının ardından öngörülen süreç işlerse, devlet elektrikte pekçok açıdan avantajlı konuma yükselecek. İlk olarak devlet, yıllarca 10 sente yakın fiyattan bu santrallerden elektrik almanın getirdiği mali yükten kurtulacak. Bu santrallerle yapılan elektrik alım garantisinin de ortadan kalkmasıyla elektrik fiyatlarının piyasada arz-talep dengesine göre belirlenmesinin önü açılmış olacak.
----------------- imza------------------
----------------- imza------------------